Szczepienia przeciwko grypie i perswazja  – dr Jeffrey Benabio

 dr Jeffrey Benabio

Współpracujący z lekarzami pacjenci są wszędzie tacy sami, natomiast każdy nieskory do współpracy pacjent jest na swój sposób inny. Dlatego też przekonywanie pacjentów do podjęcia dobrej decyzji mało kiedy jest łatwe i nigdy nie jest szablonowe.

W naszym konsorcjum, Kaiser Permanente, wprowadziliśmy w życie z pełnym przekonaniem plan szczepień przeciwko grypie. Każdy z departamentów (nawet dermatologiczny) ma za cel postawione zaszczepienie każdego pacjenta bez przeciwwskazań. Większość pacjentów wyraża zgodę na zaszczepienie. Kiedy jednak pacjent odmawia, jest to dla nas pewien problem i wyzwanie zarazem, rozpoczyna się gra. Niewielu pacjentów odmawia szczepienia, z uzasadnionych powodów, takich jak alergia. Większość odmawiających jednak czyni to na podstawie błędnych przesłanek:

”Nigdy nie chorowałam na grypę”, ”Szczepienia zawsze powodują, że choruję na grypę” czy ”Nie wierzę w szczepionki”, żeby wymienić te najpopularniejsze argumenty.

Badania skuteczności szczepień przeciw grypie – dr Joseph Garrett

Cochrane Collaboration: Szczepionki przeciw grypie nie dają żadnych korzyści – Vera Sharav

 

Cel - szczepienia i perswazja

Nie istnieje jedna skuteczna metoda przekonania pacjenta do zmiany zdania, nawet jeśli jest w błędzie. Wielu z nas lekarzy, skuteczne techniki wypracowuje latami, w oparciu o zdobyte doświadczenie zawodowe. A jeśli istnieją metody, które mogą okazać się pomocne? Otóż owszem, istnieją: są to techniki oparte na doświadczeniach tzw. ekonomii behawioralnej, o której stało się głośno dzięki ludziom takim jak Richard Thaler (laureat Nagrody Nobla z Ekonomii w 2017 za prace z tej dziedziny), a które mogą przydatne okazać się również w praktyce medycznej. Pacjenci, podobnie jak zresztą wszyscy ludzie, nie zawsze postępują w sposób w pełni racjonalny. Niekiedy podejmują oni decyzje w oparciu o błędne lub niepełne informacje, a także nierzadko padają ofiarą uprzedzeń czy innych pułapek w rozumowaniu. Pacjenci często błędnie szacują konsekwencje swoich obecnych działań w przyszłości (tzw. hiperboliczne obniżenie wartości) lub wykazują tendencję do kontynuowania swoich nawyków nawet wtedy, jeśli w dłuższej perspektywie będą one dla nich szkodliwe (tzw. efekt statusu quo).

Szczepienia przeciwko grypie i perswazja

Na szczęście możemy im pomóc. Oto lista kilku technik, których stosowania nauczyłem się w ramach studiów z zarządzania (MBA, Master of Business Administration), a które – mam taką nadzieję – okażą się wam pomocne w przekonywaniu pacjentów do podejmowania lepszych dla nich samych decyzji:

Technika ”wszyscy tak robią”. W ramach naszej akcji w Kaiser Permanente na tablicach informacyjnych umieściliśmy wskaźnik pokazujący, ile jeszcze zaszczepionych osób potrzeba, aby osiągnąć założony przez nas cel. Kiedy pacjenci patrzą na tę tablicę i widzą, że sama tylko dermatologia może się pochwalić 1000 zaszczepionych osób w ciągu 2 tygodni, jest to dla nich mobilizujące. Pacjenci preferują ”być jak inni”, niż odstawać od normy, zwłaszcza, gdy czują się niepewnie.

Odporność zbiorowiskowa – Iluzja poparcia społecznego i uzależnienie od szczepień – Justyna Socha

* Szczepionki działają, ale tylko wtedy, gdy wszyscy inni są zaszczepieni, ponieważ oczywistym jest to, że stosowany przeze mnie medykament sprawia, że Twój staje się skuteczniejszy. – Manifest proszczepionkowy – Brett Wilcox

Mentalność stada

Technika “oto, kim jesteś”. Pacjenci nie lubią, gdy wytyka im się niekonsekwencję. W istocie każdy z nas ma tendencję do podejmowania wyborów, które postrzega jako spójne z własnym obrazem siebie jako osoby, niż zmienić zdanie, nawet jeśli jest to lepszy wybór.

Technika ta polega na podkreślaniu, że wcześniejsze decyzje pacjenta w kwestii zdrowia były dobre i wskazaniu, że zgoda na szczepienie jest również korzystna, gdyż jest niejako przedłużeniem tamtych dobrych decyzji. Przykład: ”Jesteś weganem, więc świadomie dbasz o swoje zdrowie. Decyzja o zaszczepieniu jest podobna do wyboru diety opartej na produktach roślinnych. Ludzie dbający o zdrowie, do których i Ty należysz, szczepią się.”

Fanatyk zdrowego trybu życia a jednocześnie ignorant w sprawie szczepień. – Forrest Maready

Technika ”to jest do Ciebie niepodobne”. Staramy się pokazać pacjentom, że ich zachowanie jest niekonsekwentne z poprzednimi zachowaniami. Można na przykład zapytać pacjenta w taki sposób:

”W zeszłym tygodniu zgodził/a się Pan/Pani na szczepienie przeciwko zapaleniu wątroby typu A, a dzisiaj nie chce Pan/Pani zaszczepić się przeciwko grypie?”

Podobnie jak w przypadku poprzedniej techniki, takie postawienie sprawy stwarza sytuację dysonansu poznawczego. Można również delikatniej podejść do pacjenta i rozpocząć pytanie od słów:

”Pewnie o tym pomyślałeś/aś,” czy ”Zapewne nie zdawałeś/aś sobie sprawy, że…?”

Odwołanie się do emocji. Stworzenie wrażenia, że zagrożenie jest poważne i zbliża się wielkimi krokami może wpłynąć na decyzję pacjenta. Na przykład:

”Mieliśmy już na oddziale przypadki zachorowań i hospitalizacji, a także jeden przypadek śmiertelny w San Diego z powodu grypy.”

Stosowanie barwnych przykładów i używanie wyrazistego języka podkreśla efekt zagrożenia.

Witamina D i epidemia grypy – dr John J Cannell

Argument z autorytetu (efekt autorytetu). Kitel ma znaczenie. Współczesna wersja paternalistycznego lekarza nazywana jest ”asymetryczną” bądź określana jest nazwą  ”miękkiego paternalizmu”  – należy rozważyć fakt, że takie podejście do pacjenta może ocalić mu życie. Przykład:

”Sugeruję zgodzić się na szczepienie przeciwko grypie, gdyż zależy mi na Pan/Pani zdrowiu i nie chcę, aby skończył/a Pan/Pani w szpitalu lub gorzej.”

Nie bez powodu koncerny tytoniowe wykorzystywały niegdyś lekarzy w białych kitlach do sprzedaży papierosów [lub fluoru dla zębów] – potrafimy być przekonujący.

„Każdy pomysł zostanie zaakceptowany przez społeczeństwo o ile lekarze go wprowadzą.” – Edward Louis Bernays

Eksperyment Milgrama – Posłuszeństwo (Maj 1962)

 

Pacjent ma prawo wyboru bez względu na to, czy jest to wybór dobry czy zły dla niego samego. Perswadowanie pacjentów, by dokonali słusznego wyboru jest naszą pracą jako lekarzy. Z doświadczenia wiem, że powyższe techniki bywają pomocne w przekonywaniu pacjentów do podjęcia dobrego wyboru – nie tylko w kwestii szczepionek. Mogą być one pomocne w namawianiu do rzucenia palenia, przekonywania do regularnych ćwiczeń fizycznych, uczęszczania na terapie fizyczne, przy rozwiązywaniu problemów z nadmiernym spożyciem alkoholu czy uzależnieniem od medykamentów, itd. Mam nadzieję, że stosowanie tych technik pozwoli także wam stać się lepszymi w swojej pracy.

Źródło: Flu shots and persuasion

Zobacz na: Wirus RSV – Bert Ehgartner
Russell Blaylock o szczepieniu kobiet w ciąży
Poronienie jako efekt szczepienia przeciw grypie – nigdy nie szczep kobiety w ciąży!
Szczepienie przeciw grypie zwiększa o 3,65 razy występowanie infekcji dróg oddechowych.
Badanie CDC wskazuje, że ryzyko poronienia rośnie o 7,7 razy po szczepieniu przeciw grypie. – Robert F. Kennedy, Jr.

Zarządzanie widmami: Jaka ilość literatury medycznej jest kształtowana za kulisami przez przemysł farmaceutyczny? – dr Sergio Sismondo

 

Pin It on Pinterest

Share This

Share this post with your friends!

%d bloggers like this: